ថ្នាក់ខ្មែរជុំទីប្រាំ

នៅក្នុងថ្នាក់ខ្ញែរជំុនេះពួកយើងបានរៀនទាក់ទងអំពីការតែងសេចក្ដី ក៏ដូចការតែងសេចក្ដីបែបពន្យល់ ។ បន្ទាប់ពីការតែងសេចក្ដី នាងខ្ញុំក៏បានស្រាវជ្រាវទាក់ទងអំពីការនិពន្ធរឿងខ្លីផងដែរ ។ នាងខ្ញុំមានចំណាប់អារម្មណ៍ទៅលើ សំណេរ និង ការនិពន្ធខ្លាំងណាស់ ដូច្នេះនាងខ្ញុំក៏បាននិពន្ធរឿងខ្លីមួយបន្ទាប់ពីការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះរួច ក៏ដូចជាសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែងនៃទិវាអក្សរសាស្ដ្រ និង វប្បធម៌ខ្មែរ ដែលបានរៀបចំឡើងដោយសិស្សានុសិស្សឡៃហ្គឺ ដើម្បីលើកស្ទួយអក្សរសាស្ដ្រ និង វប្បធ៌មខ្មែរ ។

ប្រទេសកម្ពុជាជាប្រទេសមួយដែលមានវប្បធម៌ដ៏សែនខ្ពង់ខ្ពស់ អមទៅដោយអក្សរសាស្រ្ដដែលចម្លែកខុសពីប្រទេសដទៃ ក៏ប៉ុន្ដែកូនចៅជំនាន់ក្រោយសព្វថ្ងៃនេះមិនសូវពេញនិយមនឹងការសរសេរខ្មែរប៉ុន្មានទេ ភាគច្រើនចូលចិត្តតែចម្លងវប្បធម៌មកពីខេត្តជិតខាង ។ ដោយហេតុនេះហើយទើបនាងខ្ញុំបានតាក់តែងរឿងខ្លីមួយដែលនិយាយទាក់ទងអំពីការនិយមសរសេរអក្សរឡាតាំងនា បណ្ដាញសង្គមហ្វេសប‍៊ុក ។ 

ឡាតាំង

«ទីង!» ម្រាមដៃដ៏ស្រលូនមួយបានរហ័សចាប់ទាញទូរស័ព្ទមក ។ «នរណាគេបង្ហោះអីទៀតហើយ» ម្លិះបាននិយាយខ្សឹបៗតែឯង​​​​ ។ ព្រឹកព្រលឹមម៉ោង ៧ មិនទាន់ មិត្តរបស់នាងម្នាក់បានបង្ហោះនៅក្នុងបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុកអំពីការប្រលងម្សិលមិញ ។ «ស្អី? សរសេរតែអក្សរឡាតាំងអញ្ចឹង នរណាគេយល់? បើនៅតែអញ្ចឹងទៀតខ្មែរមុខតែលែងចេះសរសេរអក្សរខ្មែរហើយ ។» ម្លិះប្ដូរពីនិយាយខ្សឹបៗទៅនិយាយឮរហូតដល់មិត្តនាងឯទៀតងាកមើលមុខនាងគ្រប់ៗគ្នា ។ «នែ៎ ម្លិះស្អីទៀតហើយ មួយថ្ងៃៗនិយាយដដែលៗ ។ » ភារីដែលអង្គុយជិតនោះបន្ទោសឲ្យម្លិះថែម ។ «ទេខ្ញុំចង់និយាយថាសរសេរអក្សរខ្មែរទៅវាទាស់ខុសអី?» មិ្លះជ្រួញចិញ្ចើមបន្ទាប់ពីរអូ៊ររួច ។ «គ្មាននរណាគេចាស់សម្រែដូចម្លិះឯងទេ» វត្តីនិយាយបណ្ដើរដើរសំដៅទៅម្លិះបណ្ដើរ ។ «​ទេ គ្រាន់តែសរសេរអក្សរខ្មែរសេាះវាមិនសម្រែពេកទេ» ម្លិះបានតបទៅវិញ ។ «ន៎ែម្លិះសរសេរឡាតាំងទៅវាស្រួលហើយរហ័សទៀត ។ គ្មាននរណាគេនៅសរសេរអក្សរខ្មែរមួយៗវើកៗអញ្ចឹងទេ» រង្សីបានប្រឆាំងទៅម្លិះភ្លាមៗ ។ «បានហើយម្លិះកំុតទៅវិញអីនាំតែមានជម្លេាះថែមទេណ៎ា ។»  ភារីបានបញ្ឈប់ម្លិះមុនពេលម្លិះតបទៅវិញ ។ «អើយ កញ្ញាសម្រែអើយ» វត្តីបានឌឺដងផ្លែផ្កាទៅម្លិះ ។ ភារីបានដឹកដៃម្លិះសំដៅទៅក្នុងថ្នាក់ ។ មកដល់ភ្លាមម្លិះកន្រ្ទាក់ដៃភារី «នែ៎ ភារីវាដូចជាមិនសមសេាះ ខ្មែរមិនចង់សរសេរអក្សរខ្មែរចុះនរណានឹងសរសេរអក្សរខ្មែរទៅ?» ។ ភារីតប «ខ្ញុំមិនដឹងទេប៉ុន្តែឯងគួរតែមិនបាច់ទៅល្លោះជាមួយពួកគេទេណា៎» ។ ម្លិះអង្គុយសញ្ចឹងមួយសន្ទុះក៏សួរភារី «អេ៎ ភារីឯងមានដែលសរសេរអក្សរឡាតាំងទេ?» ។ «តែញឹកហ្នឹង» ភារីតប។ «ហើយម្ដេ៉ចអញ្ចឹង?» ម្លិះសួរដោយមានឆ្ងល់ ។ ភារីតបទៅវិញ «ដោយសារតែវាស្រួល រហ័ស មិនរញ៉េរញ៉ៃដូចសរសេរខ្មែរទេ»។ ម្លិះដកដង្ហើមធំ «អញ្ចឹងធ្វើដូចម្ដេចបានគេសរសេរអក្សរខ្មែរវិញទៅ?»។ ល្ងាចឡើងពេលម្លិះបានមកដល់ផ្ទះភ្លាម នាងបានផ្លាស់ខោអាវរួចកាន់ទូរស័ព្ទឡើងលើផ្ទះភ្លាម។ «ម្លិះញុាំបាយសិនទេកូន?» ម្ដាយម្លិះបានស្រែកសួរពេលឃើញកូនមកដល់ផ្ទះភ្លាម។ «ចា៎ម៉ាក់កូនទៅឥឡូវហើយ»។ ម្លិះតបទៅម្ដាយរួចក៏ទម្លាក់ខ្លួនទៅលើពូកភ្លាម ។ នាងដកដង្ហើមធំហើយព្យាយាមគិតហើយគិតទៀតអំពីដំណេាះស្រាយដែលអាចដេាះស្រាយបញ្ហាដ៏ស្មុគស្មាញមួយនេះ។ «ទីកតក់ទីកតក់» នាឡិកាដែលព្យួរនៅលើជញ្ជាំងបានបន្លឺសម្លេងនៅពេលដែលវេលាដែលស្ងប់ស្ងាត់មួយនេះ ។ «នឹកឃើញហើយ» ម្លិះបានស្រែកត្រេកអរតែម្នាក់ឯងនៅក្នុងបន្ទប់ ។

«តើអ្នកទាំងអស់គ្នាគិតថាខ្លួនឯងជាជនជាតិខ្មែរដែរទេ? តើរាល់ថ្ងៃមិត្តរាល់គ្នាគិតថាខ្លួនឯងធ្វើអ្វីដែលជនជាតិខ្មែរគួរតែធ្វើដែរឬទេ? រាល់ថ្ងៃនេះបើតាមខ្ញុំសង្កេតឃើញម្នាក់ៗសរសេរតែអក្សរឡាតាំងទេ ខ្ញុំដឹងតែវាពិបាកសរសេរខ្មែរបន្តិចមែនប៉ុន្ដែវាមិនងាប់ទេបើសរសេរខ្មែរនោះ ។ វប្បធម៌​រលត់​ ជាតិ​រលាយ វប្បធម៌​ពណ្ណរាយ ជាតិ​ថ្កើងថ្កាន ។ បើយើងនៅតែបន្ដសរសេរអក្សរឡាតាំងអញ្ចឹងទៀត តើកូនចៅជំនាន់ក្រោយចេះសរសេរខ្មែរទេ? តើពួកគាត់នឹងស្ពាល់អក្សរខ្មែរទៀតទេ? ដូច្នេះពួកយើងគួរតែសរសេរអក្សរខ្មែរប្រសើរជាងសរសេរអក្សរឡាតាំង ។»

ម្លិះសរសេររួចក៏បង្ហេាះទៅលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប‍៊ុកដោយសង្ឃឹមថាវានឹងអាចផ្លាស់ប្ដូរគំនិតអ្នកអាន ។ មួយសន្ទុះក្រោយមក ម្ដាយម្លិះឡើងមកលើជាមួយទូរស័ព្ទរបស់គាត់ ។ «ហើយនេះស្អីម្លិះ?» ម្ដាយនាងនិយាយទៅនាងព្រមទាំងបេាះទូរស័ព្ទទៅឲ្យនាង ។ «គឺកូនគ្រាន់តែ…….» ម្លិះហើបមាត់ប្រុងនឹងតបតែម្ដាយនាងកាត់ «វាដូចជាឈ្លើយពេក  ម៉ាក់ធ្លាប់ប្រាប់កូនហើយថាកុំឲ្យបង្ហេាះអ្វីផ្ដេសផ្ដាសនៅលើបណ្ដាញសង្គមព្រោះវាអាចបះពាល់អនាគតកូនបាន » ។ ម្ដាយម្លិះបានបិទទ្វារបន្ទប់ទុកឲ្យនាងអង្គុយសម្រក់ទឹកភ្នែកតែឯកឯងនៅក្នុងបន្ទប់ ។ មួយសន្ទុះក្រោយមក ម្លិះក៏បានទាញទូរស័ព្ទនាងមកមើល ។ «som rea nas!» «kmean nak na lgong doch malis ng te!» «ban hz» «chop ban chop tv» «doch c’kurt» «pler pler mx te» មនុស្សជាច្រើនបានផ្ដល់មិតិយោបល់(comment)ជេរដៀលម្លិះដែលកំពុងតែមានគំនិតចង់ផ្លាស់ផ្ដូរប្រទេសជាតិ បានធ្វើឲ្យនាងខូចចិត្តជាខ្លាំង ។ «ធ្វើល្អមិនបានល្អបានទេតែបានតែគេជេរដៀលថែម អញ្ចឹងឲ្យវាទៅតាមដំណើរទៅខ្ញុំឈប់ខ្វល់ខ្វាយទៀតហើយ » និយាយចប់ម្លិះបានខ្ទប់មុខនឹងខ្នើយរួចយំឮៗ ។

ម្លិះមិនមែនជាម្លិះកាលពីមុនទៀតទេ នាងបានផ្លាស់ផ្ដូរហើយ។

«ដូរទៅបុ៉ស្ដិ៍ទទកទៅកូន» ម៉ាក់ម្លិះបានបង្គាប់ម្លិះឲ្យដូរប៉ុស្ដិ៍ទូរស្សន៍។ ឆ្នាំនេះម្លិះរៀនថ្នាក់ទី ១១ ហើយក៏ជាឆ្នាំដែលសិស្សានុសិស្សថ្នាក់ ១២ ត្រូវបញ្ចេញចំណេះដឹងដែលគេបានរៀនទាំង ១២ ឆ្នាំទៅលើថ្ងៃទាំង ៣ នេះហើយ។  

«ចា៎ដូចជាបងប្អូនទាំងអស់គ្នាដឹងស្រាប់ហើយថាថ្ងៃនេះជាថ្ងៃមួយដ៍សំខាន់សម្រាប់សិស្សានុសិស្សទូរទាំងប្រទេស ប៉ុន្ដែអ្វីដែលសំខាន់នោះគឺ គួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលមែនទែនដែលគ្មានគ្មានសិស្សណាមួយអាចដណ្ដើមយកពិន្ទុពេញផ្នែកអក្សរសាស្រ្តខ្មែរបានទេ។ បើតាមនាងខ្ញុំគិតនោះគឺដោយសារតែយុវជនយើងមិនសូវសរសេរអក្សរខ្មែរទេ គឺនិយមតែសរសេរអក្សរឡាតាំង។ »

ម្លិះក៏បានបិទទូរស្សន៍ហើយក៏និយាយថា «ដូចខ្ញុំទាយទុកមុនមែន ដល់ម៉ោងចាប់ផ្ដើមបេសកម្មហើយ»។ ចាប់ពីថ្ងៃនោះមកម្លិះបានសំងំនៅក្នុងបន្ទប់រាប់ម៉ោង។

បីខែក្រោយមក………….

«តើមិត្តភក្តិទាំងអស់គ្នាកំពុងមានបញ្ហាជាមួយនឹងការវាយអក្សរខ្មែរនៅលើទូរស័ព្ទ ឬ កំុព្យូរទ័រមែនទេ? សូមកុំបោះបង់ការវាយអក្សរខ្មែរឲ្យសោះ។ ខ្ញុំមានដំណោះស្រាយ!»

Khmer Round 4

I speak, write, listen and learn in English a lot every day and I only have four hours of Khmer class. I know that my Khmer writing, spelling are going down slowly. I was a great student at dictation somehow, I most likely to get a full score in the class. However, I just realized that I only get 70%-90% for dictation in Khmer class. This is because I don’t read a lot of Khmer books. Life is about having mistake today and learn about it tomorrow and never make the same mistake the day after tomorrow. I started reading more Khmer novel and other Khmer book because the more we read the better we write.

Khmer Literacy Round 3

Grammar is always important in every language, I think. However, in Khmer, we don’t focus on grammar much in speaking. Some sentence does not need any to be adjective or possesive pronounce. Such as that book is me. I know it sounds odd, but it would make sense if we speak Khmer. But still, it’s important to keep the grammar right in writing. In Khmer class this round we were focusing on grammar. I was assigned to do research on the adjective. Adjective is the conflict one because, in Khmer, there are two types of adjective, which are regular adjective and limitation adjective. Limitation divided into five which are demonstrative adjective, indefinite adjective, possesive adjective, interrogative adjective, and quantitative adjective. Moreover quantitative adjective divided into two which are ordinal adjective and cardinal adjective. To be clear click this to learn more about Khmer adjective.

Khmer Literacy Round 2

Reading Kolab Pailin was one of the activities that we did in Khmer class. Kolab Pailin is one of the most famous Cambodia novels. This famous novel talks about how Chet who is an orphan tried to push himself up through all the challenges for his success life. As we were reading this book to the whole class, I have been a narrator. It was my first experience being a narrator for both in Khmer and English. Our facilitator encourages us to read it with a certain voice base on each scene in the story. It was a fun time reading Kolab Pailin. However, there are some challenges that can be a great experience such as we went along some of us started to laugh and confusing the script too. We also did some research about Khmer water festival, which is one of our holidays since it was close to celebrating date. The history of this celebration is, there was a war between Cambodia and other countries and Cambodia were successful by the support from Cambodia water army. That is the main reason of celebrating water festival by having boat racing every year.

This is Kolab Pailin that we’ve read in Class. 

Khmer Literacy

For this year, I have 5 hours per week for Khmer essential. For the first week, we were doing research in teams about “ thing that we need to do in networking even”. After doing research, we did the presentation to the rest of the class. It was not that rough for me because I and the rest of the juniors cohort have done the networking event right before. The networking event required us to represent successful business people, then we did some research about that person, finally, we pretend that we have never known each other before in the even, so we can get to know each other. The second week was similar to the first week, but this week our topic is “Formal Interview”. For the last three weeks, we were required to write some poems. It quite difficult for me because I did not get to know every type of poems. However, these are what I have done so far for this round. 

សុខទាំងប្រាំមួយប្រការ Poem’s title: Six Happiness. ( PDF)

ការសំពះទាំង៥ ប្រភេទ Poem’s title: five type of Cambodia greeting (PDF)